Þó að við búum við tiltölulega öruggt samfélag, er mikilvægt að vera undirbúin fyrir óvæntar aðstæður eins og náttúruhamfarir eða aðrar neyðaraðstæður. Íslensk yfirvöld ogRauði krossinnhafa sett fram leiðbeiningar um hvernig best er að búa sig undir slíkar aðstæður. Með því að skipuleggja og undirbúa þig geturðu aukið öryggi þitt og þeirra sem eru í kringum þig – hvort sem um ræðir jarðskjálfta, óveður, eldgos eða neyðarrýmingu.
Hugleiddu hvað það er sem gerir þig örugga(n) og undirbúna(n), ef daglegt líf fer úr skorðum. Með góðum undirbúningi getur þú og fjölskyldan þín lifað með meiri ró vitandi að grunnþarfirnar eru í lagi – jafnvel þótt rof verði á rafmagni, vatnsskortur eigi sér stað eða veðrið verði válynt. Hér geturðu séð hvað þú getur gert til að tryggja þér öruggan grunn – fyrir þig og þá sem þér þykir vænt um.
Það getur verið krefjandi að vera án hita yfir vetrarmánuðina á Íslandi, sérstaklega ef rafmagn fer af eða húshitun bregst. Þess vegna er mikilvægt að huga að valkostum fyrir varma í neyð. Sum heimili eru með kamínu, gasofn eða annan varmagjafa sem getur nýst þegar hefðbundin upphitun er ekki í boði. Einnig getur verið skynsamlegt að eiga gaskút, eldspýtur, kerti og eldivið til að kynda með. Með réttum búnaði geturðu haldið hita á heimilinu og hitað máltíðir, jafnvel þótt rafmagnsleysi eða aðrar truflanir eigi sér stað.
Rafmagnsleysi getur komið án fyrirvara, sérstaklega í óveðri eða náttúruhamförum. Því er mikilvægt að huga að vararafmagni fyrir heimilið. Með góðum undirbúningi geturðu haldið ljósunum kveiktum og mikilvægustu raftækjunum gangandi, jafnvel þótt rafmagn fari af. Gagnlegt er að eiga vasaljós, hleðslubanka fyrir síma, rafhlöður og jafnvel rafstöð eða sólarhleðslu – allt eftir þörfum heimilisins. Með því að tryggja aðgang að vararafmagni geturðu haldið uppi öryggi og þægindum þínum og fjölskyldunnar í neyðaraðstæðum.
Mikilvægt er að eiga aðgang að hreinu drykkjarvatni ef vatnsveita bregst eða vatn mengast. Neyðarviðbúnaður mælir með að hafa til reiðu að minnsta kosti 3 lítra af vatni á mann á dag – fyrir drykkju og matargerð – í að minnsta kosti þrjá daga. Vatnið má geyma í lokuðum, hreinum ílátum á köldum og dimmum stað. Einnig er gagnlegt að eiga búnað til að safna regnvatni, sem hægt er að nýta í t.d. klósett eða til þrifa í neyðartilfellum. Góð skipulagning tryggir að þú hafir örugga vatnsöflun þegar mest á reynir.
Í neyðaraðstæðum getur verið nauðsynlegt að elda mat án rafmagns. Því er mikilvægt að eiga búnað sem gerir kleift að hita vatn og elda einfaldan mat – til dæmis með gashellu, gasgrilli, kolagrilli eða jafnvel opnum eldi ef aðstæður leyfa. Gættu þess að eiga mat fyrir að minnsta kosti þrjá daga fyrir alla á heimilinu, og endurnýja birgðirnar reglulega svo þær haldist ferskar. Þurrmatur, niðursoðinn matur og annað sem krefst lágmarks undirbúnings er sérstaklega hentugt í slíkum aðstæðum.
Í sumum neyðartilfellum getur verið nauðsynlegt að dvelja utan heimilis – hvort sem það er vegna rýmingar eða tímabundins aðgangsleysis að innanhúsaðstöðu. Þá skiptir miklu máli að hafa réttan útbúnað til að geta sofið, borðað og dvalið utandyra. Gagnlegt getur verið að eiga t.d. tjald, hitabrúsa, eldunargræjur, kælibox, pressur, vasahnífa og önnur handtól sem auðvelda lífið í náttúrunni. Með góðum undirbúningi og réttu tólunum geturðu mætt erfiðum aðstæðum með öryggi og yfirvegun – jafnvel úti í óbyggðum.
